Sau khi bóc xong khối lượng, bước tiếp theo là "áp giá": gắn mỗi công tác với mã định mức và đơn giá để ra chi phí. Đây là lúc nhiều người mới làm dự toán lúng túng vì hệ định mức — đơn giá của Việt Nam phân tán qua nhiều văn bản. Bài viết tóm tắt hệ thống hiện hành, quy trình áp giá sau khi có khối lượng và cách tra cứu nhanh. ## Ba loại định mức xây dựng cần phân biệt - Định mức kinh tế — kỹ thuật (định mức dự toán): định mức hao phí vật liệu, nhân công, máy cho một đơn vị công tác hoàn thành — nền tảng lập đơn giá và dự toán. Bộ định mức dự toán xây dựng công trình được công bố qua các công văn 1776-1781/BXD-VP năm 2007 — vẫn áp dụng/tham khảo theo chuyển tiếp khoản 7 Điều 36 NĐ 206/2026 cho đến khi bộ định mức ban hành theo TT 38/2026/TT-BXD được áp dụng đầy đủ theo các phần: Xây dựng (1776), Lắp đặt (1777), Khảo sát (1778), Thí nghiệm (1779), Sửa chữa (1780)... cùng các quyết định sửa đổi bổ sung về sau (ví dụ Quyết định 235/QĐ-BXD và 1264/QĐ-BXD năm 2017 cho phần xây). - Định mức xây dựng cơ bản (định mức cấp phối/dự toán chi tiết vật liệu): hao phí vật liệu thành phần trong một đơn vị sản phẩm — ví dụ bao nhiêu kg xi măng trong 1 m3 vữa M75 — dùng khi phân tích đơn giá hoặc lập định mức mới. - Định mức sử dụng: định mức nội bộ của doanh nghiệp/nhà thầu — không bắt buộc công bố. Ngoài ra còn suất vốn đầu tư và chỉ số giá xây dựng do cơ quan quản lý công bố — dùng cho bước tổng mức đầu tư, không dùng để áp dự toán chi tiết. Cách đọc một mã hiệu định mức: mã thường gồm chữ cái phần (ví dụ AF cho phần xây trong một số bộ, AL cho lắp đặt) cộng số thứ tự; mỗi mã đi kèm thuyết minh phạm vi áp dụng, đơn vị tính và bảng hao phí chi tiết (vật liệu chính, vật liệu phụ, nhân công theo bậc thợ, ca máy). Không tra mã theo tên công tác mà bỏ qua thuyết minh — hai mã cùng tên khác điều kiện áp dụng cho hao phí khác nhau đáng kể. ## Đơn giá xây dựng: đơn giá địa phương và đơn giá tự lập Đơn giá công tác = định mức hao phí × giá đầu vào (vật liệu, nhân công, máy). Theo Nghị định 206/2026/NĐ-CP và hướng dẫn tại Thông tư 36/2026/TT-BXD, chi phí xây dựng xác định trên cơ sở khối lượng đo bóc, định mức và đơn giá phù hợp điều kiện công trình. - Đơn giá địa phương: do cơ quan có thẩm quyền tỉnh — thành phố công bố định kỳ (bộ đơn giá chi tiết hoặc đơn giá tổng hợp), áp cho công trình trên địa bàn — với công trình vốn nhà nước thường bắt buộc dùng. - Đơn giá tự lập: khi công tác chưa có trong đơn giá địa phương, tư vấn lập đơn giá mới từ định mức cộng giá vật liệu — nhân công — máy tại thời điểm lập, kèm thuyết minh căn cứ. - Giá vật liệu: theo giá thị trường khu vực, thông tin giá do cơ quan địa phương công bố theo kỳ (tháng/quý), hoặc khảo giá thực tế kèm minh chứng. ## Phân biệt ba khái niệm hay bị trộn: định mức — đơn giá — giá vật liệu Ba lớp dữ liệu khác nhau, trộn lẫn là lỗi cơ bản của người mới: - Định mức trả lời "một đơn vị công tác cần bao nhiêu đầu vào" — ví dụ 1 m3 bê tông cần bao nhiêu kg xi măng, bao nhiêu công, bao nhiêu ca máy. Định mức không chứa tiền. - Giá đầu vào trả lời "một đơn vị đầu vào giá bao nhiêu tiền" — giá 1 kg xi măng, 1 ngày công, 1 ca máy tại khu vực/thời điểm lập. - Đơn giá = định mức × giá đầu vào — tiền cho một đơn vị công tác. Đây là con số nhân với khối lượng trong bảng dự toán. ## Sai sót thường gặp khi áp định mức và đơn giá - Tra sai phần: công tác phần Xây tra trong phần Lắp đặt (và ngược lại) — hai phần có định mức và cấu trúc khác nhau. - Bỏ qua điều kiện áp dụng ghi trong thuyết minh mã hiệu (chiều cao, cấp đất, phương pháp thi công) — cùng công tác nhưng điều kiện khác là mã khác. - Lẫn kỳ giá vật liệu: lấy giá quý cũ cho dự toán thời điểm mới — với vật liệu biến động (thép, xi măng) sai lệch có thể lớn. - Không đối chiếu đơn giá địa phương còn hiệu lực: bộ đơn giá được công bố/thay thế theo năm — dùng bộ hết hiệu lực là lỗi hồ sơ khi thẩm tra. ## Quy trình áp giá sau khi có bảng khối lượng - Tra mã hiệu định mức cho từng công tác theo đúng phần — chương; chú ý điều kiện áp dụng (chiều cao, cấp đất, loại ván khuôn). - Chọn bộ đơn giá (địa phương công trình hoặc tự lập), kiểm tra đơn vị đo khớp với khối lượng đã bóc — lỗi đơn vị ở bước này làm sai toàn bộ thành tiền. - Nhân khối lượng × đơn giá (tách vật liệu/nhân công/máy theo cấu trúc dự toán) → thành tiền → tổng hợp các cấp chi phí theo hướng dẫn của Thông tư 36/2026/TT-BXD (chi phí trực tiếp, gián tiếp, thu nhập chịu thuế tính trước, chi phí xây dựng nhà tạm, dự phòng...). - Ghi rõ bộ định mức — đơn giá — giá vật liệu đã dùng vào thuyết minh dự toán để thẩm tra. ## Hiệu lực văn bản và cách cập nhật Hệ văn bản quản lý chi phí thay đổi liên tục: định mức được sửa đổi/bổ sung theo từng quyết định, đơn giá địa phương công bố lại theo năm, thông tư hướng dẫn bị thay thế khi nghị định khung thay đổi. Trước khi lập dự toán chính thức: xác nhận nghị định/thông tư khung đang hiệu lực, kiểm tra bộ đơn giá địa phương mới nhất của tỉnh — thành phố nơi đặt công trình, và đối chiếu kỳ giá vật liệu gần nhất với thời điểm lập. Ghi tên đầy đủ và ngày ban hành của từng văn bản đã dùng vào thuyết minh dự toán — khi văn bản thay đổi giữa chừng, hồ sơ vẫn giải thích được căn cứ tại thời điểm lập. ## Tra cứu định mức và đơn giá online Thay vì lật sổ định mức giấy, bạn có thể tra trực tiếp: - : mã hiệu công tác và hao phí định mức theo bộ định mức. - : đơn giá theo tỉnh — thành phố. - : giá vật liệu xây dựng công bố định kỳ. Kết hợp với bảng khối lượng đã bóc — xem và — bạn có đủ chuỗi "khối lượng → định mức → đơn giá → dự toán". Lưu ý cuối: hiệu lực văn bản thay đổi theo thời gian — luôn kiểm tra văn bản còn hiệu lực tại nguồn chính thức trước khi viện dẫn vào hồ sơ. Khi cần mã hiệu định mức cho một công tác cụ thể, mở trang công tác tương ứng trong — mỗi trang liệt kê mã hiệu liên quan và link thẳng tới trang tra cứu hao phí chi tiết.

Sau khi bóc xong khối lượng, bước tiếp theo là "áp giá": gắn mỗi công tác với mã định mức và đơn giá để ra chi phí. Đây là lúc nhiều người mới làm dự toán lúng túng vì hệ định mức — đơn giá của Việt Nam phân tán qua nhiều văn bản. Bài viết tóm tắt hệ thống hiện hành, quy trình áp giá sau khi có khối lượng và cách tra cứu nhanh. ## Ba loại định mức xây dựng cần phân biệt - Định mức kinh tế — kỹ thuật (định mức dự toán): định mức hao phí vật liệu, nhân công, máy cho một đơn vị công tác hoàn thành — nền tảng lập đơn giá và dự toán. Bộ định mức dự toán xây dựng công trình được công bố qua các công văn 1776-1781/BXD-VP năm 2007 — vẫn áp dụng/tham khảo theo chuyển tiếp khoản 7 Điều 36 NĐ 206/2026 cho đến khi bộ định mức ban hành theo TT 38/2026/TT-BXD được áp dụng đầy đủ theo các phần: Xây dựng (1776), Lắp đặt (1777), Khảo sát (1778), Thí nghiệm (1779), Sửa chữa (1780)... cùng các quyết định sửa đổi bổ sung về sau (ví dụ Quyết định 235/QĐ-BXD và 1264/QĐ-BXD năm 2017 cho phần xây). - Định mức xây dựng cơ bản (định mức cấp phối/dự toán chi tiết vật liệu): hao phí vật liệu thành phần trong một đơn vị sản phẩm — ví dụ bao nhiêu kg xi măng trong 1 m3 vữa M75 — dùng khi phân tích đơn giá hoặc lập định mức mới. - Định mức sử dụng: định mức nội bộ của doanh nghiệp/nhà thầu — không bắt buộc công bố. Ngoài ra còn suất vốn đầu tư và chỉ số giá xây dựng do cơ quan quản lý công bố — dùng cho bước tổng mức đầu tư, không dùng để áp dự toán chi tiết. Cách đọc một mã hiệu định mức: mã thường gồm chữ cái phần (ví dụ AF cho phần xây trong một số bộ, AL cho lắp đặt) cộng số thứ tự; mỗi mã đi kèm thuyết minh phạm vi áp dụng, đơn vị tính và bảng hao phí chi tiết (vật liệu chính, vật liệu phụ, nhân công theo bậc thợ, ca máy). Không tra mã theo tên công tác mà bỏ qua thuyết minh — hai mã cùng tên khác điều kiện áp dụng cho hao phí khác nhau đáng kể. ## Đơn giá xây dựng: đơn giá địa phương và đơn giá tự lập Đơn giá công tác = định mức hao phí × giá đầu vào (vật liệu, nhân công, máy). Theo Nghị định 206/2026/NĐ-CP và hướng dẫn tại Thông tư 36/2026/TT-BXD, chi phí xây dựng xác định trên cơ sở khối lượng đo bóc, định mức và đơn giá phù hợp điều kiện công trình. - Đơn giá địa phương: do cơ quan có thẩm quyền tỉnh — thành phố công bố định kỳ (bộ đơn giá chi tiết hoặc đơn giá tổng hợp), áp cho công trình trên địa bàn — với công trình vốn nhà nước thường bắt buộc dùng. - Đơn giá tự lập: khi công tác chưa có trong đơn giá địa phương, tư vấn lập đơn giá mới từ định mức cộng giá vật liệu — nhân công — máy tại thời điểm lập, kèm thuyết minh căn cứ. - Giá vật liệu: theo giá thị trường khu vực, thông tin giá do cơ quan địa phương công bố theo kỳ (tháng/quý), hoặc khảo giá thực tế kèm minh chứng. ## Phân biệt ba khái niệm hay bị trộn: định mức — đơn giá — giá vật liệu Ba lớp dữ liệu khác nhau, trộn lẫn là lỗi cơ bản của người mới: - Định mức trả lời "một đơn vị công tác cần bao nhiêu đầu vào" — ví dụ 1 m3 bê tông cần bao nhiêu kg xi măng, bao nhiêu công, bao nhiêu ca máy. Định mức không chứa tiền. - Giá đầu vào trả lời "một đơn vị đầu vào giá bao nhiêu tiền" — giá 1 kg xi măng, 1 ngày công, 1 ca máy tại khu vực/thời điểm lập. - Đơn giá = định mức × giá đầu vào — tiền cho một đơn vị công tác. Đây là con số nhân với khối lượng trong bảng dự toán. ## Sai sót thường gặp khi áp định mức và đơn giá - Tra sai phần: công tác phần Xây tra trong phần Lắp đặt (và ngược lại) — hai phần có định mức và cấu trúc khác nhau. - Bỏ qua điều kiện áp dụng ghi trong thuyết minh mã hiệu (chiều cao, cấp đất, phương pháp thi công) — cùng công tác nhưng điều kiện khác là mã khác. - Lẫn kỳ giá vật liệu: lấy giá quý cũ cho dự toán thời điểm mới — với vật liệu biến động (thép, xi măng) sai lệch có thể lớn. - Không đối chiếu đơn giá địa phương còn hiệu lực: bộ đơn giá được công bố/thay thế theo năm — dùng bộ hết hiệu lực là lỗi hồ sơ khi thẩm tra. ## Quy trình áp giá sau khi có bảng khối lượng - Tra mã hiệu định mức cho từng công tác theo đúng phần — chương; chú ý điều kiện áp dụng (chiều cao, cấp đất, loại ván khuôn). - Chọn bộ đơn giá (địa phương công trình hoặc tự lập), kiểm tra đơn vị đo khớp với khối lượng đã bóc — lỗi đơn vị ở bước này làm sai toàn bộ thành tiền. - Nhân khối lượng × đơn giá (tách vật liệu/nhân công/máy theo cấu trúc dự toán) → thành tiền → tổng hợp các cấp chi phí theo hướng dẫn của Thông tư 36/2026/TT-BXD (chi phí trực tiếp, gián tiếp, thu nhập chịu thuế tính trước, chi phí xây dựng nhà tạm, dự phòng...). - Ghi rõ bộ định mức — đơn giá — giá vật liệu đã dùng vào thuyết minh dự toán để thẩm tra. ## Hiệu lực văn bản và cách cập nhật Hệ văn bản quản lý chi phí thay đổi liên tục: định mức được sửa đổi/bổ sung theo từng quyết định, đơn giá địa phương công bố lại theo năm, thông tư hướng dẫn bị thay thế khi nghị định khung thay đổi. Trước khi lập dự toán chính thức: xác nhận nghị định/thông tư khung đang hiệu lực, kiểm tra bộ đơn giá địa phương mới nhất của tỉnh — thành phố nơi đặt công trình, và đối chiếu kỳ giá vật liệu gần nhất với thời điểm lập. Ghi tên đầy đủ và ngày ban hành của từng văn bản đã dùng vào thuyết minh dự toán — khi văn bản thay đổi giữa chừng, hồ sơ vẫn giải thích được căn cứ tại thời điểm lập. ## Tra cứu định mức và đơn giá online Thay vì lật sổ định mức giấy, bạn có thể tra trực tiếp: - : mã hiệu công tác và hao phí định mức theo bộ định mức. - : đơn giá theo tỉnh — thành phố. - : giá vật liệu xây dựng công bố định kỳ. Kết hợp với bảng khối lượng đã bóc — xem và — bạn có đủ chuỗi "khối lượng → định mức → đơn giá → dự toán". Lưu ý cuối: hiệu lực văn bản thay đổi theo thời gian — luôn kiểm tra văn bản còn hiệu lực tại nguồn chính thức trước khi viện dẫn vào hồ sơ. Khi cần mã hiệu định mức cho một công tác cụ thể, mở trang công tác tương ứng trong — mỗi trang liệt kê mã hiệu liên quan và link thẳng tới trang tra cứu hao phí chi tiết.